Blog

Koolhydraten, vetten en eiwitten: waar zijn ze eigenlijk goed voor?

koolhydraten vetten eiwittenWe hebben elke dag koolhydraten, vetten en eiwitten nodig. Maar waarom eigenlijk, hoeveel, en wat doen ze met ons lichaam?

Koolhydraten
Koolhydraten noemen we ook wel suikers. Steeds vaker hoor je dat je minder koolhydraten moet eten, maar dat klopt niet. Groenten en fruit zijn namelijk ook koolhydraten. Wat wordt bedoeld is dat we minder granen moeten eten. Maar ook dat geldt niet voor iedereen. Wel is het zo dat we echt niet elke dag zes boterhammen hoeven te eten en dat er veel graansoorten een stuk gezonder zijn dan tarwe.

Het is goed om te variëren. Eet bijvoorbeeld ook eens spelt, amaranth, teff of quinoa. Of ontbijt eens met havermout in plaats van muesli. Heb je vaak last van een opgeblazen gevoel? Dan kun je ook granen eens een poosje vermijden en bijvoorbeeld alleen noten en zaden eten. Eet in elk geval wel altijd volkoren: in de kiem zitten namelijk alle belangrijke vitamines en mineralen.

Langzaam
Waar het om gaat is dat je zoveel mogelijk ‘langzame’ koolhydraten eet. Daarvan worden de suikers langzaam opgenomen in je lichaam. Geraffineerde suiker (dus die in koek, snoep en witte graanproducten zit) is een snelle suiker. Er zit geen enkele voedingswaarde in en veroorzaakt suikerpieken in je bloed. Dat is erg ongezond en kan – als dit vaak gebeurt – de balans verstoren en uiteindelijk Diabetes type 2 veroorzaken.
Maar we hebben koolhydraten dus wel nodig, maar dan dus vooral groenten, fruit, noten, zaden en gezonde granen. Idealiter zouden we voor bijna de helft groenten en fruit eten, maar dat redt bijna niemand.

Brandstof
Koolhydraten dienen als brandstof (energie) en geeft eten bovendien smaak en kleur. Ook vezels zijn koolhydraten en deze zijn erg belangrijk voor het gevoel van verzadiging, ze bevorderen de spijsvertering
Goede koolhydraten zitten in groenten, fruit, peulen, granen en aardappelen.
Slechte koolhydraten zitten in snoep, koek, maar ook heel veel verpakte producten zoals soepen en sauzen.

Vetten
Ook over vetten hoor je veel verschillende dingen, maar iedereen is het er wel over eens dat je voldoende (gezonde) vetten moet eten, ook als je wilt afvallen. Ongeveer een kwart van wat je eet, moet uit vetten bestaan. Vetten dienen vooral als bescherming van je lichaam. Ze geven warmte, zorgen voor een reserve, maar geven ook energie en zijn een bouwstof voor je lichaam. Ze zorgen voor verzadiging in je maag en geven smaak aan je eten. Maar misschien nog wel het allerbelangrijkste: ze zijn een oplosmiddel voor de vitamines a,d,e, en k. Als je te weinig vet eet, kom je dus ook vitamines te kort die onmisbaar zijn voor je ogen, je huid, je hersens en je hart- en bloedvaten.

Maar wat zijn nou gezonde vetten? Dat zijn in elk geval de onverzadigde vetten zoals olijfolie, lijnzaadolie, walnotenolie, etc. Dus meestal plantaardige oliën.
Van verzadigde vetten kun je beter wat minder van eten: roomboter, kaas, vette vleessoorten. Er zijn uitzonderingen: kokosolie is een verzadigde vetsoort en blijkt toch erg gezond te zijn. Ook de meningen over roomboter en margarine zijn erg verschillend. De wetenschap is er nog niet helemaal over uit wat nu het beste is. Mijn advies zou zijn: wissel ze af, dan krijg je nooit te veel of te weinig van iets binnen. Maar plantaardige vetten, zoals noten en zaden (en vette vis) zijn in elk geval supergezond en vette vleeswaren kun je gerust laten staan.
Het slechtste soort vet, dat je beter helemaal kunt vermijden, zijn transvetten. Dat zijn de verborgen vetten die in koekjes en hartige snacks zitten, zoals chips.

Eiwitten
Bij eiwitten denk je al snel aan… nou ja, eiwit dus en dat klopt ook: het ei van een kip is de beste bron van eiwitten, maar dan gek genoeg niet het eiwit, maar het eigeel.
Eiwitten vormen de belangrijkste bouwstof voor het lichaam: alle cellen en weefsels hebben eiwitten nodig: nagels, bloedvaten, botten, tanden, haar en huid. Ongeveer 10 tot 25 procent van ons eten moet uit eiwitten bestaan. Als je in de groei bent, veel sport of herstelt van een ziekte heb je meer nodig.
Eiwit zit in ei, melk, vis, vlees, aardappelen, tarwe, peulen en soja.

Het mooiste is als elke maaltijd een combinatie is van deze drie ‘macronutriënten’ zoals ze heten. Dus bijvoorbeeld muesli met fruit en kwark als ontbijt, een lekkere salade met kaas en noten als lunch, en een smakelijke ovenschotel met vis en groenten als avondeten. Olijfolie erover en hop: je hebt alles binnen wat je nodig hebt!

Posted in: Gezond leven, Recepten

Leave a Comment (0) ↓